Uzmanından kritik uyarı: Zatürre yüksek ateş olmadan da görülebilir

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Merda Erdemir Işık, yaş ilerledikçe solunum sisteminde de diğer organlarda olduğu gibi doğal bir yıpranma meydana geldiğini belirtti. Akciğer dokusunun esnekliğini kaybetmesi ve hava keseciklerinin genişlemesiyle gaz alışverişi kapasitesinin azaldığını ifade eden Işık, göğüs kafesindeki kıkırdakların kireçlenmesi, kaburgaların sertleşmesi ve solunum kaslarının zayıflamasının akciğer kapasitesini sınırladığını vurguladı. Bu değişimlerin solunum sisteminin ihtiyaç duyulduğunda kullanabileceği ek kapasiteyi düşürdüğüne dikkat çeken Işık, yaşlanmayla birlikte hücresel bağışıklık yanıtının da zayıfladığını belirtti. Bu nedenle grip ve zatürre gibi enfeksiyonların akciğerin gaz alışverişini sağlayan işlevsel dokusuna daha hızlı yayılabildiğini ve solunum yetmezliği riskini önemli ölçüde artırabildiğini kaydetti.

YAŞ İLERLEDİKÇE SOLUNUM KAPASİTESİ DÜŞÜYOR

Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, yaşın ilerlemesiyle birlikte göğüs kafesindeki kıkırdakların kireçlenmesi ve kaburgaların sertleşmesinin, nefes alıp verme sırasında göğsün genişleyip daralmasını zorlaştırdığını ifade etti. Temel solunum kası olan diyaframın zamanla güç kaybetmesinin de akciğer kapasitesini ve vücudun ihtiyaç duyduğu durumlarda kullanabileceği yedek solunum gücünü azalttığını belirtti. Sağlıklı akciğerlerin mikropları mukus ve silia adı verilen, hava yollarını kaplayan tüysü yapılar aracılığıyla temizlediğini hatırlattı. Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, “İleri yaşla birlikte bu tüysü yapıların hareketi belirgin şekilde yavaşlar, öksürük refleksi zayıflar, salgılar koyulaşır ve balgamın dışarı atılması zorlaşır. Temizleme mekanizması aksadığı için mikroplar hava yollarına daha kolay tutunur. Gençlerde güçlü kas yapısı ve yüksek akciğer rezervi sayesinde hafif bir istirahatle atlatılabilen basit bir virüs, ileri yaşta sınırlı kapasite ve ek kronik hastalıklarla birleşerek hızla hayati risk oluşturan bir tabloya dönüşebilir" dedi.

ZATÜRRE HER ZAMAN YÜKSEK ATEŞ VE ÖKSÜRÜKLE GELMİYOR

İleri yaştaki bireylerde bağışıklık yanıtının farklılaşması nedeniyle hastalıkların klasik belirtiler göstermeyebileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, özellikle zatürre tablosunun yanıltıcı seyredebileceğini vurguladı. Yaşlılarda hastalığın her zaman yüksek ateş ve şiddetli öksürükle ortaya çıkmadığını belirten Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, "İleri yaştaki bireylerde bağışıklık yanıtı farklı olduğu için zatürre her zaman klasik yüksek ateş, şiddetli öksürük ve bol balgamla seyretmeyebilir. Çoğu zaman ani bilinç bulanıklığı, sersemlik, sebepsiz halsizlik, düşme vakalarında artış veya ateş yükselmesi yerine vücut sıcaklığının düşmesi gibi silik belirtilerle ortaya çıkar. Bu gizli belirtiler tanı gecikmelerine neden olabileceğinden, yaşlı bireydeki ani durum değişiklikleri derhal akciğer enfeksiyonu yönünden değerlendirilmelidir" uyarısında bulundu.

NEFES DARLIĞINI YAŞLILIĞA BAĞLAYIP GEÇİŞTİRMEYİN

Ağır efor gerektiren işlerde hafif nefes nefese kalmanın normal kabul edilebileceğini ancak günlük aktivitelerde görülen zorlanmaların mutlaka araştırılması gerektiğini ifade eden Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, nefes darlığının doğal bir yaşlılık sonucu olmadığını vurguladı. Merdiven çıkarken, düz yolda yürürken veya giyinmek gibi basit işler sırasında yaşanan nefes darlığının tıbbi olarak değerlendirilmesi gerektiğini aktaran Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, koruyucu önlemlere ilişkin olarak şu ifadeleri kullandı: "Sigara hangi yaşta bırakılırsa bırakılsın akciğerdeki enfeksiyon riski düşer ve kan oksijenlenme düzeyi iyileşir. Akciğer sağlığını korumak adına 65 yaş üzeri herkese zatürre ve her yıl sonbaharda grip aşıları önerilmektedir. Bunun yanı sıra düzenli tempolu yürüyüşler yapmak ve bol sıvı tüketmek solunum yollarının temiz kalmasını sağlar.”

Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, iki haftadan uzun süren öksürük, hırıltılı solunum, balgam renginde değişiklik veya yılda ikiden fazla tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonu görülmesi durumunda, vakit kaybetmeden göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini belirtti.