Grip aşısı ne zaman yaptırılmalı? Grip aşısı kimlere uygulanmaz? Grip aşısı yan etkileri

Mevsimsel grip virüsünün zaman içinde değişime uğraması, grip aşısının içeriğinin her yıl yeniden hazırlanmasını gerekli kılıyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) tavsiyeleri doğrultusunda geliştirilen aşılar, influenza enfeksiyonuna karşı koruma sağlamayı ve hastalığın ağır geçirilme ihtimalini azaltmayı amaçlıyor. Özellikle risk grubunda bulunan kişiler için grip aşısı önemli bir koruyucu önlem olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, aşının grip vakalarının yaygınlaşmaya başladığı dönemden önce yaptırılmasının önemini vurguluyor. Peki, grip aşısı hangi aylarda yapılmalı? Kimler grip aşısı yaptırmamalı? Grip aşısının yan etkileri neler? İşte grip aşısına ilişkin merak edilenler detaylar…

GRİP AŞISI NE ZAMAN YAPILMALI?

Grip virüsleri her sezon değişiklik gösterebildiği için aşının içeriği de güncel dolaşımdaki virüs türleri dikkate alınarak yenileniyor. Dünya Sağlık Örgütü, bir önceki dönemde yaygın olan virüsleri ve mevcut bilimsel verileri değerlendirerek yeni sezon aşılarının hazırlanmasına yönelik önerilerde bulunuyor.

Bu nedenle geçmiş yıllarda grip geçirmiş olmak veya daha önce aşı yaptırmak, sonraki sezonlarda yeniden aşılanma ihtiyacını ortadan kaldırmıyor. Mevsimsel gripten korunmak amacıyla aşının her yıl tekrarlanması öneriliyor.

Sağlık Bakanlığı’nın bilgilendirmelerinde, grip aşısının dolaşımdaki virüslerle benzerlik göstermesi durumunda koruyuculuk sağlayabildiği belirtiliyor. Aşıyla elde edilen koruma kişiye, yaşa ve virüslerle aşı içeriği arasındaki uyuma göre değişebiliyor. Sağlıklı yetişkinlerde influenza A’ya karşı koruyucu antikor düzeyinin yüzde 80’in üzerine çıkabildiği bildirilirken, yaşlılarda koruyuculuk daha düşük olabiliyor. Bununla birlikte bilimsel çalışmalar, aşının yaşlılarda grip kaynaklı komplikasyonları ve ölümleri azaltmaya katkı sağlayabildiğini gösteriyor.

Aşının etkisinin oluşması için uygulamadan sonra yaklaşık iki haftalık bir süre gerekiyor. Bu nedenle ekim ve kasım ayları, grip vakalarının artmaya başladığı dönem öncesinde aşılanmak için tercih edilen aylar arasında yer alıyor. Daha önce aşı yaptırmamış kişiler için sezon içinde aşılama seçeneği de değerlendirilebiliyor. Aşının koruyuculuğu genellikle 6-8 ay sürse de bu süre kişiye ve aşının özelliklerine göre değişebilir.

GRİP AŞISI KİMLERE UYGULANMAMALI?

Grip aşısı herkes için aynı koşullarda uygulanmayabilir. Bazı kişilerin aşı öncesinde sağlık uzmanına danışması, bazı durumlarda ise aşının uygulanmaması gerekir.

Sağlık Bakanlığı tarafından paylaşılan bilgilere göre grip aşısı şu gruplara uygulanmamalıdır:

6 aydan küçük bebekler

Hamileliğinin ilk üç ayında bulunanlar (Bakanlıkta yer alan belirtilen bilgilere göre)

Aşının içeriğindeki herhangi bir maddeye karşı ciddi alerji öyküsü bulunanlar

Ciddi yumurta alerjisi olanlar

Daha önce mevsimsel grip aşısı sonrasında yaşamı tehdit eden ciddi bir alerjik reaksiyon geçirenler

Aşıya uygunluk, kişinin sağlık geçmişi ve mevcut durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Özellikle daha önce aşıya karşı ciddi reaksiyon gelişmişse, aşı yaptırmadan önce hekime danışılması önem taşır.

GRİP AŞISININ YAN ETKİLERİ NELERDİR?

Grip aşısından sonra en sık karşılaşılan yan etkiler, aşının uygulandığı bölgede ortaya çıkan hafif reaksiyonlardır. Sağlık Bakanlığı’nın bilgilendirmesinde, aşı yapılan yerde ağrı, kızarıklık ve şişlik görülme oranının yüzde 15-20 civarında olabildiği belirtiliyor.

Bazı kişilerde ateş, halsizlik ve kas ağrısı gibi genel belirtiler de ortaya çıkabilir. Bu etkilerin görülmesi durumunda genellikle aşıdan sonraki 6-12 saat içinde başladığı ve bir ya da iki gün içerisinde kendiliğinden geçtiği bildiriliyor. Vücudun tamamını etkileyen yan etkilerin ise nadir olduğu ifade ediliyor.

Her tıbbi üründe olduğu gibi grip aşısının ardından da alerjik reaksiyon gelişme ihtimali bulunuyor. Nefes almada güçlük, yüz veya boğazda şişme gibi ciddi belirtiler ortaya çıkarsa acil tıbbi yardım alınması gerekiyor.

GRİP AŞISI GRİBE NEDEN OLUR MU?

Grip aşısından sonra grip benzeri belirtiler yaşanması, aşının doğrudan grip hastalığına yol açtığı anlamına gelmiyor. Sağlık Bakanlığı’nın bilgilendirmesinde söz konusu mevsimsel grip aşılarının inaktive, yani etkisizleştirilmiş virüs içeren türler olduğu belirtiliyor. Bu nedenle bu aşıların kişiye grip hastalığı bulaştırması beklenmiyor.

Aşıdan sonra görülebilen hafif ateş, kas ağrısı veya halsizlik gibi etkiler, bağışıklık sisteminin verdiği yanıtla ilişkili olabilir. Ayrıca kişi, aşının koruyucu etkisi tam olarak gelişmeden önce veya aşıda yer almayan bir virüs türüyle karşılaşması sonucunda grip benzeri bir hastalığa yakalanabilir.

Grip aşısının uygun koşullarda uygulanması ve kişinin sağlık durumunun değerlendirilmesi önemlidir. Bu nedenle aşının tam donanımlı sağlık kuruluşlarında veya hekim kontrolünde yaptırılması önerilir.