Ege Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği’nde değişiklik yapılmasına ilişkin düzenleme Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Değişiklikler, lisansüstü eğitime başvuru süreçlerinden tez teslimine, bilimsel yayın koşullarından doktora yeterlik ve tez izleme süreçlerine kadar birçok alanı kapsıyor.
YENİ DÜZENLEMEDE YAPAY ZEKA DETAYI
Yönetmelik değişikliğiyle yüksek lisans ve doktora tezlerinde üretken yapay zeka kullanımına ilişkin yeni bir yükümlülük getirildi. Buna göre öğrencilerin tezlerinde yapay zeka kullanırken Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yayımlanan ilgili etik rehberdeki kurallara uyması gerekecek.
Öğrenciler, tezlerini teslim ederken üretken yapay zekadan yararlanıp yararlanmadıklarına ilişkin beyanda bulunacak. Düzenleme, hem yüksek lisans hem de doktora tezlerini kapsıyor.
YÜKSEK LİSANS MEZUNİYETİNE YAYIN ŞARTI
Tezli yüksek lisans programlarında mezuniyet koşulları da yeniden düzenlendi. Yeni hükümlere göre öğrencilerin, tezlerini enstitüye ilk kez teslim ederken tez konularıyla ilgili ve Ege Üniversitesi adresli bir bilimsel yayın koşulunu karşılamaları gerekiyor.
Bu kapsamda öğrencinin başlıca yazar olduğu bir makalenin ulusal veya uluslararası hakemli bir dergide yayımlanmış ya da yayımlanmak üzere kabul edilmiş olması gerekiyor. Alternatif olarak öğrencinin ilk yazar olduğu, hakemli ulusal veya uluslararası bilimsel toplantılarda sunulmuş, değerlendirilip tartışılmış ve bildiri kitabında tam metin veya özet olarak yayımlanmış bir bildirisinin bulunması şartı aranıyor.
Uluslararası kurum ve kuruluşlarla yapılan protokoller kapsamında yürütülen yüksek lisans programlarındaki öğrenciler, aksi belirtilmediği sürece bu koşulun dışında tutulacak. İlgili anabilim veya anasanat dalları, ek koşullar önerebilecek; bu koşulların belirlenmesinde enstitü yönetim kurulu ve Senato süreci uygulanacak.
Belirlenen yayın şartını yerine getiremeyen öğrenciler tez savunma sınavına alınmayacak. Bu süreçte geçen süre de öğrencinin azami veya kayıtlı tez süresinden sayılacak.
DOKTORA ÖĞRENCİLERİNE ENSTİTÜYE GÖRE YAYIN KOŞULU
Doktora programlarında mezuniyet ve tez savunma sınavına giriş için gereken yayın koşulları, Eğitim Bilimleri, Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri ve Sağlık Bilimleri enstitülerine göre ayrı ayrı belirlendi.
Doktora öğrencilerinin, programa kayıt tarihinden sonra olmak kaydıyla, tezlerinin ilk teslimiyle birlikte tez konularıyla ilgili yayın şartlarını karşılaması gerekecek. Yayınların Ege Üniversitesi adresli olması ve öğrencinin danışmanıyla ya da danışmanının onayıyla başlıca yazar olarak yer alması şartı aranacak.
Öğrencilerin, yayın koşullarını karşıladıklarını gösteren belgeleri enstitüye sunmaları zorunlu olacak. Belgelerin ve yayınların uygunluğu enstitü yönetim kurulu tarafından değerlendirilecek. Şartları sağlamayan öğrenciler tez savunma sınavına alınmayacak.
FEN BİLİMLERİ DOKTORASINDA Q1 VE MAKALE ŞARTI
Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesindeki doktora programlarında yayın koşulları daha ayrıntılı biçimde tanımlandı. Öğrencilerin SCI, SCI-E veya SSCI indekslerinde Q1 çeyreğinde taranan dergilerde yayımlanmış ya da yayımlanmak üzere kabul edilmiş bir araştırma makalesi bulunması veya yönetmelikte belirtilen alternatif yayın koşullarını karşılaması gerekecek.
Alternatif koşullar arasında belirli uluslararası indekslerde ya da TR Dizin kapsamındaki dergilerde yayımlanan veya kabul edilen araştırma makaleleri, uluslararası kongre ve sempozyumlarda yayımlanan tam metin bildiriler ile tezle ilişkili patent veya faydalı model başvuruları yer alıyor. Yönetmelik, belirtilen yayın koşullarından en az ikisinin karşılanmasını ve alternatif çalışmalar kapsamında en az bir yayının ilgili makale şartını sağlamasını öngörüyor.
SAĞLIK BİLİMLERİNDE ÜÇ YAYIN KOŞULU
Sağlık Bilimleri Enstitüsü doktora öğrencileri için tez konusuyla ilişkili toplam üç yayın koşulu getirildi. Bu yayınların en az ikisinin araştırma makalesi olması gerekiyor.
Yayınlardan en az birinin, öğrencinin ilk isim olduğu ve SCI-E, SSCI veya AHCI kapsamındaki bir dergide yayımlanmış ya da yayımlanmak üzere kabul edilmiş araştırma makalesi olması şartı aranacak. İkinci yayın için belirli uluslararası indekslerde veya TR Dizin’de taranan dergilerde yayımlanmış ya da kabul edilmiş çalışmalar dikkate alınacak. Üçüncü yayının ise ilgili bir dergiye gönderilmiş ve inceleme aşamasında olması gerekiyor.
Bununla birlikte öğrencinin ilk isim olduğu araştırma makalesinin Q1 kategorisindeki bir dergide yayımlanması veya kabul edilmesi halinde başka yayına gerek kalmadan koşul sağlanabilecek. Q2 kategorisindeki bir dergide yayımlanan veya kabul edilen ilk isimli araştırma makalesine ise ikinci bir yayının eklenmesi gerekecek. Tezle ilişkili patent veya faydalı model başvurusunun onaylanması da belirli yayın koşullarının karşılanmasında dikkate alınacak.
EĞİTİM VE SOSYAL BİLİMLERDE ALTERNATİF YAYINLAR
Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler Enstitülerindeki doktora öğrencileri için hakemli dergilerde yayımlanmış veya yayımlanmak üzere kabul edilmiş makaleler, araştırma kitapları ve kitap bölümleri ile uluslararası kongrelerde yayımlanan tam metin bildiriler kabul edilen yayın türleri arasında yer aldı. Tezle ilişkili ulusal veya uluslararası patent ve faydalı model başvuruları da düzenlemede sayılan seçenekler arasında bulunuyor.
Her iki enstitü için de ilgili indekslerde taranan dergiler ve yayınların niteliği esas alınacak. Ayrıca ilgili anabilim dalı kurullarının önerisi, enstitü yönetim kurulu kararı ve Senato onayıyla ek koşullar belirlenebilecek.
DOKTORA TEZ ÖNERİSİ VE İZLEME TOPLANTILARI
Doktora yeterlik sınavını başarıyla tamamlayan öğrencilerin, en geç altı ay içinde araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını içeren tez önerisini hazırlayarak tez izleme komitesi önünde sözlü olarak savunması gerekecek. Tez önerisi savunması yüz yüze veya uzaktan erişim yoluyla yapılabilecek. Öğrencilerin tez önerisini savunma tarihinden en az 15 gün önce komite üyelerine yazılı olarak iletmesi zorunlu olacak.
Tez önerisi kabul edilen öğrenciler için tez izleme komitesi, ocak-haziran ve temmuz-aralık dönemlerinde yılda iki kez toplanacak. Öğrenciler toplantıdan en az bir ay önce yaptıkları çalışmaları ve bir sonraki döneme ilişkin planlarını içeren raporu komite üyelerine sunacak. Toplantılar yüz yüze veya uzaktan gerçekleştirilebilecek.
YABANCI DİL PUANLARI YENİDEN DÜZENLENDİ
Lisansüstü programlara başvurularda yabancı dil yeterlilik koşulları da değiştirildi. Yabancı dil şartı aranan tezli yüksek lisans programlarında adayların YÖK tarafından kabul edilen merkezi sınavlardan en az 50 puan alması veya eşdeğerliği kabul edilen uluslararası sınavlardan denk puan elde etmesi gerekecek. Ege Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu tarafından yapılan yüksek lisans yabancı dil yeterlik sınavında ise en az 60 puan şartı uygulanacak.
Son üç yıl içinde ilgili dilde tamamen eğitim veren ve YÖK ile ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen bir yükseköğretim kurumundan mezun olduğunu belgeleyen adaylardan yabancı dil belgesi istenmeyecek.
Doktora programlarında ise adayların ana dilleri dışında kabul edilen merkezi yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya eşdeğer uluslararası sınav puanı alması gerekecek. Yabancı dil ve edebiyatı alanındaki ya da tamamen yabancı dilde eğitim veren lisansüstü programlar için daha yüksek puan koşulları uygulanacak.
LİSANS ÖĞRENCİLERİ İÇİN YÜKSEK LİSANS BAŞVURUSU
Yönetmeliğe eklenen hükümle lisans eğitimi devam ederken yüksek lisans programına başvurmak isteyen öğrencilerin başvuru, kabul ve sonrasındaki işlemlerinin üniversite tarafından çıkarılan yönerge hükümlerine göre yürütülmesi kararlaştırıldı.
Doktora ve yüksek lisans öğrencilerini ilgilendiren bazı yayın koşullarının hangi öğrencilere uygulanacağına ilişkin geçiş hükümleri de düzenlendi. Buna göre belirli yayın şartları, ilgili hükümlerde belirtilen tarihlerden önce kayıt yaptıran bazı öğrenciler için uygulanmayacak. Bu öğrenciler hakkında kayıt yaptırdıkları tarihte yürürlükte olan hükümler geçerliliğini koruyacak.
Yönetmelik değişikliği, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.